20 Mart 2026 tarihli Goldman Sachs "Top of Mind" raporuna göre, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik koordineli saldırıları küresel ekonomi ve enerji piyasalarında tarihi bir sarsıntı yaratmıştır. Öne çıkan önemli noktalar şunlardır:
-
Tarihin En Büyük Enerji Arz Şoku: Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin durma noktasına gelmesiyle günlük yaklaşık 17,6 milyon varillik (küresel petrol arzının %17'si) bir kesinti yaşanmaktadır. Bu durum, petrol fiyatlarını 100 doların üzerine çıkarmış olup sevkiyat normale dönmezse fiyatların 2008'deki tarihi zirveleri aşabileceği öngörülmektedir.
-
Küresel Ekonomik Etki (Stagflasyon Riski): Petrol fiyatlarındaki her %10'luk artışın küresel GSYİH büyümesini %0,1 oranında azaltacağı ve küresel enflasyonu 0,2 puan artıracağı tahmin edilmektedir. Piyasalar şu ana kadar durumu enflasyonist bir şok olarak fiyatlamış olsa da "büyüme şoku" (resesyon riski) henüz tam olarak fiyatlara yansımamıştır.
-
Para Politikası ve Fed Beklentileri: Artan enflasyon yolu nedeniyle Goldman Sachs, Fed'in bir sonraki faiz indirimi tahminini Haziran'dan Eylül ayına ötelemiştir. Avrupa ve İngiltere merkez bankalarının da enerji şoku nedeniyle faizleri daha uzun süre sabit tutması beklenmektedir.
-
Savaşın Süresi ve Stratejik Hedefler: İran, bu savaşı rejimin bekası için "varoluşsal bir mücadele" olarak gördüğünden kısa sürede geri adım atma niyetinde değildir. ABD yönetimi çatışmanın birkaç hafta içinde bitebileceğini belirtse de Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolü kırılmadan savaşın sona ermesi zor görünmektedir.
-
Askeri Kısıtlamalar ve Konvoylar: ABD ve müttefiklerinin askeri konvoyları boğazdan güvenli geçişi sağlama yeteneğine sahip olsa da petrol akışını normal seviyelere döndürme kapasitesine (belki sadece %20'sine) sahip değildir. Petrol akışının tamamen düzelmesi için askeri başarıdan ziyade diplomatik bir çözüm ve karşılıklı güvenin tesisi gerekmektedir.
-
Bölgesel Ekonomik Sarsıntı: Körfez (GCC) ülkeleri petrol gelirlerindeki kayıplar ve turizm, havacılık, lojistik gibi sektörlerdeki duraksama nedeniyle ciddi risk altındadır. Bu ülkelerin 2026 yılında, pandemi döneminden bile daha büyük bir ekonomik daralma yaşayabileceği belirtilmektedir.
Via 507
