Mart 2026 tarihli Deutsche Bank raporu, İran'ın siyasi yapısını, derinleşen ekonomik krizini ve küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisini inceleyen bir rapor yayınladı. Raporu şu başlıklar altında özetleyebiliriz:
-
Stratejik ve Ekonomik Önem: İran, 91,5 milyonluk nüfusuyla dünyanın en büyük Şii Müslüman ülkesidir. Dünyanın en büyük üçüncü kanıtlanmış petrol rezervine sahip olan ülke, küresel deniz yolu petrol ticaretinin %25'inin ve LNG ticaretinin %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde kritik bir kontrole sahiptir
-
Derinleşen Ekonomik Kriz: Halkın yaklaşık üçte biri yoksulluk sınırının altında yaşarken, 2025/26 mali yılının ilk yarısında enflasyon %40 seviyesine ulaşmıştır. Bankaların %70'inden fazlası sermaye yeterlilik gereksinimlerini karşılayamazken, GSYİH'nin yaptırımlar ve Çin'in azalan talebi nedeniyle yıllık %2,3 oranında daralması beklenmektedir.
-
Siyasi Kırılma ve Liderlik Boşluğu: Rapora göre, Şubat 2026'da Dini Lider Hamaney'in bir askeri operasyonla öldürülmesinin ardından ülke geçici bir konsey tarafından yönetilmekte ve yeni bir lider arayışı sürmektedir. Bu durum, 2022'deki Mahsa Amini protestoları ve 2025 sonundaki hayat pahalılığı eylemleriyle birleşerek rejim üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır.
-
Dış İlişkiler ve Bölgesel Nüfuz: İran, Batı yaptırımlarına karşı Çin ile 25 yıllık, Rusya ile 20 yıllık stratejik ortaklıklar kurarak Doğu'ya yönelmiştir. Ancak, Suriye'deki Esad rejiminin çöküşü ve İsrail'in Hamas ile Hizbullah'a verdiği ağır hasar nedeniyle İran'ın bölgesel etkisi ("Direniş Ekseni") son yılların en zayıf noktasındadır.
-
Askeri Kapasite: İran, bölgedeki en büyük yerli füze ve insansız hava aracı (İHA) stoğuna sahiptir. 2025'teki saldırılarla kapasitesi zayıflamış olsa da, halen komşularına ciddi zararlar verebilecek 3.000'den fazla balistik füzeye ve 1,2 milyonun üzerinde askeri personele (Devrim Muhafızları dahil) sahiptir.
-
Küresel Enerji Şoku Riski: Olası bir enerji şokuna karşı ABD enflasyon konusunda, Avrupa ise büyüme açısından daha hassastır. Ancak Avrupa, enerji ithalatını çeşitlendirerek Orta Doğu'ya olan doğrudan bağımlılığını azaltmıştır; Çin ise petrol ihtiyacının %11'ini halen İran'dan karşılamaktadır.
Via 507
