ABD-İran gerilimi giderek bir enerji arz şokuna dönüşmektedir. Hâlihazırda yaklaşık 3–4 milyon varil/gün petrol üretimi devre dışı kalmış durumda ve LNG tarafında da ek kesintiler yaşanmaktadır. Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapanması halinde arz kaybı iki katına çıkabilir.
Temel makro etki: Petrol fiyatının yaklaşık 85 dolar/varil seviyesinde kalması, 2026 küresel büyümesini sınırlı şekilde aşağı çeker (çatışma öncesi %3,0 beklentisine karşı yaklaşık %2,9). Buna karşılık gelişmiş ekonomilerde enflasyonu %3’ün üzerine taşıyabilir. Bu durumdan en çok Japonya ve Euro Bölgesi etkilenebilir.
Para politikası tepkisi (baz senaryo): Merkez bankalarının yılın ilk yarısında temkinli kalması ve faiz indirimleri konusunda daha isteksiz olması beklenmektedir. Doğrudan faiz artırımı yönünde keskin bir dönüş beklenmese de 2026’nın ikinci yarısında Kanada ve Euro Bölgesi için sıkılaşma riski artabilir.
Olumsuz senaryo: Petrol fiyatının 130 dolar/varile yaklaşması durumunda stagflasyon riski ciddi şekilde yükselir. Euro Bölgesi ve Birleşik Krallık ile birlikte Japonya’da büyüme resesyona girebilir, gelişmiş ekonomilerde enflasyon yaklaşık 3 puan artabilir ve bu durum merkez bankalarını agresif faiz artırımlarına zorlayabilir.
Küresel ayrışma: Petrol ithalatçısı olan ve makroekonomik temelleri zayıf gelişmekte olan ülkeler büyüme, enflasyon ve dış denge açısından daha büyük baskı ile karşılaşabilir. Buna karşılık emtia ihracatçısı ülkeler gelir avantajı elde eder ancak aşırı ısınma riskini yönetmek zorunda kalabilir.
Ülke bazlı öne çıkan noktalar: Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası’nın politikaları daha az güvercin hale gelebilir. Kanada Merkez Bankası’nın beklenen faiz indirimleri yerine 2026’nın ilerleyen dönemlerinde faiz artırması gündeme gelebilir. Japonya’da yen baskıyı dengeleyen bir mekanizma olmaya devam edebilir. Çin’de büyüme yavaşlayabilir ancak ciddi bir ödemeler dengesi krizi beklenmemektedir. Hindistan görece dayanıklı kalırken, Brezilya emtia avantajından faydalanabilir ancak temkinli şekilde gevşeme politikası izleyebilir. Meksika ise petrol ihracatçısı olmasına rağmen faiz indirimlerini daha geç gerçekleştirebilir.
