2026 2. Çeyrek Sektörel Güncel Gelişmeler
Enerji piyasalarında yılın ikinci çeyreği, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilimlerin yarattığı arz kaygıları ile Çin odaklı talep zayıflığının etkisinde dalgalı geçti. Brent türü ham petrol Mart ayı sonunda 118,35 USD seviyesini gördü, Mayıs ortalaması 103,7 USD oldu ve Haziran’da 72 USD düzeyine kadar geriledi. Temmuz’da 94,3 USD’ye yükselen Brent fiyatı Eylül ayının ikinci haftasında 100 USD seviyesini aştı. Yurt içinde eşel mobil sistemi ikinci çeyrekte akaryakıt fiyatlarını sınırlandırırken, Ağustos’taki düzenlemeyle motorin bu sistemden çıkarıldı ve Eylül-Aralık döneminde ÖTV’nin aylık 3 TL artacağı takvim açıklandı.
Elektrik cephesinde üretim ikinci çeyrekte çeyreklik bazda %7,1 daraldı, ancak yoğun yağışlar ve kar erimeleri üretim kompozisyonunu yenilenebilir kaynaklar lehine çevirdi. Yenilenebilir kaynakların payı %50’den %67’ye, HES’lerin payı %27’den %46’ya yükselirken fosil kaynakların payı %50’den %33’e geriledi ve ortalama PTF’nin yıllık bazda %61 düşmesi sağlandı. Mayıs’ta spot fiyatlar 590,9 TL/MWh ile Eylül 2021’den bu yana en düşük seviyesine indi; Temmuz-Ağustos döneminde kaynak dağılımının termik santraller lehine değişmesiyle ortalama PTF yeniden 2.800 TL/MWh düzeyini gördü. EPDK verileri, 2025 sonunda devreye alınan ilk depolamalı rüzgar ve güneş santrallerinin ardından depolamalı RES/GES önlisans kapasitesinin 32.000 MW seviyesine ulaştığını, Temmuz 2026 itibarıyla 3.538 MW kurulu güçte 82 projenin ön lisansının üretim lisansına dönüştüğünü gösteriyor.
Türkiye’nin enerji ithalatı ikinci çeyrekte yıllık bazda %40,3 artarak 17,7 milyar USD oldu ve petrolde toplam ithalat %12,9 geriledi. Motorin ithalatında Rusya’ya bağımlılığın azaltılması için ABD ve Hindistan petrolüne yönelindi; Haziran’da ABD’den 570 bin ton ham petrol ithal edilmesiyle ABD, ham petrol ithalatında Rusya’yı geçti. Yılın ikinci çeyreğinde elektrik tüketici fiyatı %19,7, elektrik üretici fiyatı %6,0 artarken küresel enerji fiyatları %47,8 yükseldi. Bu görünüm, enerji maliyetleri ve enflasyon üzerindeki baskının sürdüğünü, buna karşın üretimde yenilenebilir kaynakların artan payının sektöre destek verdiğini ortaya koyuyor.
Genel tablo, enerji alt sektörlerinde kısa vadeli oynaklık sürse de yenilenebilir yatırımlar, depolamalı kapasite artışı ve tedarikçi çeşitlendirmesinin orta vadede yapısal destek oluşturduğunu gösteriyor. En kritik riskler jeopolitik gerilimlerin enerji arzını yeniden bozması, küresel rafinaj marjlarındaki artışın akaryakıt maliyetlerini yükseltmesi ve termik kaynaklara dönüşle birlikte spot fiyatların yeniden sertleşmesi. Buna karşılık depolamalı RES/GES projeleri, yerli kaynak payının artması ve ithal bağımlılığının azaltılması sektörün ana katalizörleri olarak öne çıkıyor. Sonuçta raporun ana mesajı, enerji sektöründe maliyet baskısı ve fiyat oynaklığının devam ettiği, ancak üretim kompozisyonundaki dönüşümün ve yeni yatırımların orta vadede olumlu bir zemin yarattığı yönünde şekilleniyor.
