Orta Doğu’daki savaş, Rusya rafinerilerine yönelik saldırılar ve Rusya’nın temmuzdan bu yana uyguladığı dizel ihracat yasağı küresel dizel arzını ciddi şekilde daralttı. IEA üyeleri mart ayında acil rezervlerden 400 milyon varil petrol salımı kararı almış olsa da, sorun zamanla ham petrolden dizele kaydı. 2 Ekim’de G7 ülkeleri dört aya yayılacak 100 milyon varillik dizel ve ham petrol salımı kararı aldı ve ilk 20 günlük dönemde ağırlık dizel tarafına verildi. Ancak açıklanan miktarın büyük kısmının yeni olmadığı, mart taahhütlerinden henüz teslim edilmeyen yaklaşık 100 milyon varilden oluştuğu belirtiliyor.
Kararın asıl etkisi piyasaya eklenen varilden çok, önlenen kriz olarak öne çıkıyor. Avrupa’nın salınımı kabul etmesi, ABD dizel ihracatının kısıtlanması halinde oluşabilecek olumsuz fiyat etkisini sınırlamaya yardımcı oldu. G7’nin ihracat kısıtlamama sözü de piyasanın risk algısını kırarak zincirleme yasakların önünü kesen bir unsur olarak değerlendiriliyor. Rusya ile yapılan anlaşma, politikanın fiyatlar üzerinde ne kadar belirleyici olabildiğini gösteren bir gelişme olarak aktarılıyor.
100 milyon varil, dünyanın yaklaşık bir günlük petrol tüketimine denk gelse de dört aya yayıldığında dizel tarafına günde yaklaşık 0,4 milyon varil düşüyor. Buna karşın IEA’ya göre küresel dizel arzı üçüncü çeyrekte günlük 1,7 milyon varil azaldı; bu nedenle salım, kaybın dörtte birini bile karşılamıyor. Rusya’nın ABD ile anlaşarak dizel ihracatını artıracağını açıklaması ve Çin’in ekim ayında ihracata yeniden izin vermesi olumlu adımlar olarak öne çıksa da, hacmin beklentilerin altında kalması ve rafinerilerdeki hasar nedeniyle denge üzerinde sınırlı etki bekleniyor. IEA, dizel piyasasındaki sıkılığın 2027’ye kadar sürebileceğini öngörüyor.
İlk 20 günde dizel ağırlıklı uygulanacak G7 kararı, manşette büyük görünse de mevcut taahhütlerin hızlandırılmasından ibaret olduğu için açığı kapatmaktan çok zaman kazandırıyor. Ürün dağılımının 14-15 Ekim’deki IEA toplantısında netleşmesi bekleniyor. Önümüzdeki dönemde bu toplantının sonucu, Rus dizel teslimatlarının seyri ve Körfez’deki jeopolitik gelişmeler piyasayı belirleyecek ana başlıklar olarak izleniyor.
Sorumluluk Reddi: Bu özet, ilgili kurum raporu esas alınarak Yapay Zekâ tarafından hazırlanmış olup yatırım danışmanlığı niteliği taşımaz. İçerikte yer alabilecek hata, eksik veya güncel olmayan bilgilerden ve bu bilgilere dayanılarak alınacak yatırım kararlarından Hedef Fiyat sorumlu değildir.
