Hisse Notu: CRFSA & SAHOL - Carrefoursa paylarının devrine yönelik sözleşme imzalanması & perakende sektörüne yönelik düşünceler
Raporun ana mesajı olumlu bir çerçevede olsa da doğrudan bir hisse değerleme raporu olmaktan çok, gıda perakendeciliği sektörünün yapısını, dönüşümünü ve Türkiye’deki sorun alanlarını anlatan bir sektör araştırmasıdır. Küresel perakende satışlarının 2021’de yaklaşık 26,37 trilyon ABD doları olduğu ve 2026’ya kadar yaklaşık 32,26 trilyon ABD dolarına çıkmasının beklendiği belirtilerek sektörün büyüme eğilimi vurgulanmaktadır. Deloitte’nin 2023 raporuna göre dünyanın ilk 250 perakende şirketi 2021 mali yılında yaklaşık 5,6 trilyon ABD doları ciroya ulaşmış, ilk 10 şirket ise bu tutarın yaklaşık %34’ünü oluşturmuştur. Türkiye’de ise modern gıda perakendeciliğinin asıl gelişiminin 1990’lı yıllarda başladığı ve organize perakendeciliğin hâlen pazarın %50’sinden biraz daha azına sahip olduğu ifade edilmektedir.
Finansal tarafta rapor, Türkiye’de gıda perakendeciliği cirolarının salgın dönemi ve sonrasında artmaya devam ettiğini göstermektedir. Tablo 10’a göre toplam ciro 2019’da 194,9 milyar TL iken 2022’de 550,2 milyar TL’ye yükselmiştir. Aynı dönemde geleneksel kanalın cirosu 103,4 milyar TL’den 222,5 milyar TL’ye, ulusal zincirlerin cirosu 29,6 milyar TL’den 93,7 milyar TL’ye, indirim marketlerinin cirosu 42,8 milyar TL’den 173,3 milyar TL’ye, bölgesel/yerel zincirlerin cirosu da 19,1 milyar TL’den 60,7 milyar TL’ye çıkmıştır. Mağaza sayıları ve istihdam da artmış; toplam istihdam 2019’da 471,7 bin kişiden 2022’de 550,0 bin kişiye yükselmiştir. Organize perakendeciliğin ekonomiye katkısı açısından kayıt dışılığı azaltması, vergiye tabi kazancı artırması ve perakendenin 1 birim büyümesinin genel ekonomi için yaklaşık 1,5 - 2 kat büyüme etkisi yaratması önemli bir nokta olarak öne çıkarılmaktadır.
Rapor içinde CRFSA & SAHOL için ayrı bir fiyat hedefi, tavsiye veya F/K gibi çarpan bazlı bir değerleme bulunmamaktadır; bu nedenle hisseye ilişkin doğrudan bir hedef fiyat ya da getiriden söz edilmemektedir. Bunun yerine Carrefoursa, Türkiye’de modern perakendeciliğin gelişiminde yer alan ve hipermarket, süpermarket, bakkal ağı ile çoklu formatta faaliyet gösterebilen örneklerden biri olarak ele alınmaktadır. Sektör için katalizör olarak dijital dönüşüm, çoklu kanal ve bütünleşik kanal uygulamaları, lojistik optimizasyonu, yerel/bölgesel zincirlerin güçlenmesi ve tüketici davranışlarının zincir marketlere kayması sayılmaktadır. Öte yandan, planlı tarım eksikliği, tedarik zinciri ve lojistik sorunları, iş gücü nitelik eksikliği, rekabet baskısı ve hızla değişen mevzuat başlıca riskler olarak tanımlanmaktadır. Raporda ayrıca PERBİS’in dinamik ve güncel veriler içermesi gerektiği, perakendeciler konseyinin daha etkin çalıştırılması ve mağaza markalı ürünlere yönelik düzenlemenin netleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak rapor, yatırımcı açısından perakende sektöründe büyümenin sürdüğünü, ancak uzun vadeli başarının yapısal sorunların çözümü ve dijital uyumla mümkün olacağını göstermektedir.
