Makro: İhracattaki toparlanmayla dış dengede iyileşme
Rapora göre nisan ayında dış ticarette belirgin bir iyileşme görüldü ve bunun temelinde ihracattaki güçlü toparlanma yer aldı. Ticaret Bakanlığı’nın geçici verilerine göre ihracat yıllık bazda %22,2 artarak 25,4 milyar $ olurken, ithalat %3,1 artışla 33,9 milyar $ seviyesinde gerçekleşti. Böylece dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre 3,6 milyar $ azalarak 8,5 milyar $’a geriledi. 12 aylık birikimli açık da 98,3 milyar $’dan 94,7 milyar $’a indi. Analist, altın ithalatındaki yavaşlama hariç bakıldığında iyileşmenin daha sınırlı olduğuna dikkat çekiyor.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat aylık bazda %5,6 ile güçlü artış gösterdi. Bu artışta Körfez ülkelerine yapılan ihracatta mart ayındaki düşüşün devam etmemesi, ihracatın savaş öncesi seviyelere geri dönmesi, euro/dolar paritesindeki iyileşme, altın ihracatındaki kısmi toparlanma ve emtia fiyatlarındaki artış etkili oldu. Analist, bu etkiler dışında da ihracatta artış görüldüğünü belirtiyor. Bölgesel olarak AB-27’ye ihracat son 3 aydır artış eğilimindeyken, Yakın ve Orta Doğu’ya ihracat marttaki sert düşüşün ardından nisanda %18,5 yükseldi.
Mal grupları tarafında ihracat artışı genele yayıldı; altın ve enerji hariç ara malı ihracatı %5,7 arttı, yatırım malları ihracatı %9,1 ile güçlü yükseldi ve tüketim malları ihracatı %3,1 arttı. İthalat ise aylık bazda %1,0 geriledi; enerji ithalatı artarken altın ithalatı 1,7 milyar $’dan 1,15 milyar $’a düştü ve çekirdek ithalatta azalış görüldü. Altın ve enerji hariç ara malı ithalatı %3,0 azalırken yatırım malları ithalatı %5,9 geriledi, tüketim malları ithalatı ise %2,5 artmaya devam etti. Bu görünümde altın ve enerji hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı %86,4’ten %93,5’e yükseldi ve Ağustos 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Analistin ana değerlendirmesi, ihracattaki toparlanmanın dış dengede iyileşme yarattığı ancak dış açığın enerji fiyatlarının yüksek seyrinin de etkisiyle hala oldukça yüksek kaldığı yönünde. Enerji fiyatlarının kısa vadede yüksek kalacağı varsayımı altında dış dengede önemli bir iyileşme beklenmiyor. Öte yandan çekirdek ithalattaki ivme kaybı, ekonomik aktivitenin ılımlı şekilde yavaşladığına işaret ediyor. Raporda öne çıkan sonuç, dış ticaret dengesinde aylık bazda toparlanma görülse de enerji kaynaklı baskılar nedeniyle kalıcı ve güçlü bir düzelmenin sınırlı olabileceği.